- (0224) 322 22 90
- info@bursabilgisayar.tr
İşletmelerde veri miktarı arttıkça dosyaların kullanıcı bilgisayarlarında, harici disklerde veya farklı cihazlarda dağınık şekilde saklanması yönetim ve veri güvenliği açısından önemli sorunlar oluşturabilir.
Ortak proje dosyalarının merkezi olarak kullanılması, bilgisayar ve sunucu yedeklerinin tek noktada toplanması ve kullanıcıların yalnızca yetkili oldukları verilere erişmesi için profesyonel bir depolama altyapısına ihtiyaç duyulabilir.
Bursa Bilgisayar olarak Bursa NAS kurulumu hizmetimiz kapsamında işletmeler için NAS cihazlarının seçimi, disk ve RAID planlaması, kullanıcı yetkilendirmeleri, ortak klasörler, Active Directory entegrasyonu, snapshot ve yedekleme sistemlerinin kurulumunu gerçekleştiriyoruz.
NAS sistemini yalnızca bir ağ diski olarak değil, işletmenin genel sunucu, network ve yedekleme altyapısının bir parçası olarak planlıyoruz.
NAS, yani Network Attached Storage, network üzerinden erişilebilen merkezi veri depolama sistemidir.
Standart bir harici diskten farklı olarak NAS doğrudan kurumsal networke bağlanır ve aynı anda birden fazla kullanıcı veya sistem tarafından kullanılabilir.
NAS üzerinde;
gibi veriler saklanabilir.
Kullanıcıların hangi verilere erişebileceği yetkilendirilebilir.
İşletmenin kullanım amacına göre aşağıdaki hizmetleri sunabiliriz:
NAS cihazlarının kullanım amacı işletmeden işletmeye değişebilir.
En yaygın kullanım alanları;
Merkezi Dosya Sunucusu
Çalışanların ortak dosyalara network üzerinden erişmesi sağlanabilir.
Yedekleme Sistemi
Sunucu ve bilgisayarların yedekleri NAS üzerinde tutulabilir.
Arşiv Depolama
Uzun süre saklanması gereken veriler merkezi olarak depolanabilir.
Sanal Sunucu Yedekleme
Hyper-V, Proxmox ve diğer sanallaştırma altyapılarının yedekleri uygun NAS sistemlerinde saklanabilir.
Tek bir NAS aynı anda birden fazla görev üstlenebilir ancak kritik yapılarda üretim verisi ile yedekleme sistemlerinin birbirinden ayrılması gerekebilir.
Örneğin 20 kullanıcılı bir işletmede dosyalar farklı bilgisayarlarda tutuluyorsa çalışanlar birbirlerine sürekli e-posta, USB bellek veya mesajlaşma uygulamaları üzerinden dosya göndermek zorunda kalabilir.
NAS kullanıldığında merkezi klasörler oluşturulabilir.
Örneğin:
\NAS\Muhasebe
\NAS\Satış
\NAS\Projeler
\NAS\Yönetim
\NAS\Ortak
Kullanıcılar network üzerinden yetkili oldukları klasörlere erişebilir.
Böylece şirket verilerinin merkezi bir yapıda yönetilmesi kolaylaşır.
NAS ile Windows File Server bazı kullanım alanlarında benzer görevleri yerine getirebilir ancak aynı sistemler değildir.
NAS, özellikle merkezi dosya depolama, paylaşım ve yedekleme ihtiyaçlarında pratik bir çözüm olabilir.
Windows File Server ise yoğun Active Directory entegrasyonu, Windows tabanlı servisler ve gelişmiş kurumsal Windows yönetiminin gerektiği yapılarda tercih edilebilir.
Bazı işletmelerde ise ikisi birlikte kullanılır:
Windows Server → Kullanıcı ve Uygulamalar
NAS → Dosya / Backup / Arşiv
İşletmenin kullanıcı sayısı ve uygulama yapısına göre uygun mimariyi belirliyoruz.
NAS cihazlarında kullanılacak disklerin seçiminde yalnızca kapasiteye bakılmamalıdır.
Disklerin;
değerlendirilmelidir.
7/24 çalışan kurumsal NAS sistemlerinde cihaz üreticisinin uyumluluk listesinde bulunan uygun disklerin tercih edilmesi önemlidir.
NAS sistemlerinde HDD ve SSD kullanılabilir.
HDD, yüksek kapasitenin ekonomik şekilde sağlanması gereken dosya ve yedekleme sistemlerinde tercih edilebilir.
SSD, yüksek I/O ve düşük gecikme gereken uygulamalarda avantaj sağlayabilir.
Bazı sistemlerde HDD depolama ile SSD cache veya tamamen flash storage birlikte değerlendirilebilir.
Doğru seçim kullanım senaryosuna göre yapılmalıdır.
NAS kapasitesini yalnızca mevcut veri miktarına göre hesaplamak doğru değildir.
Örneğin işletmede bugün 3 TB veri bulunuyorsa 4 TB kullanılabilir kapasite sunan bir sistem kısa sürede yetersiz kalabilir.
Planlama sırasında;
birlikte değerlendirilmelidir.
NAS sistemlerinde birden fazla disk kullanılarak RAID yapıları oluşturulabilir.
Kullanılabilecek yapı cihaz ve disk sayısına göre değişebilir.
Örneğin;
gibi farklı seçenekler bulunabilir.
Her RAID seviyesinin kullanılabilir kapasitesi, performansı ve disk arızasına karşı toleransı farklıdır.
Bu nedenle RAID yapısını NAS’ın kullanım amacına göre belirliyoruz.
İki diskli küçük NAS sistemlerinde RAID 1 yaygın olarak kullanılabilir.
Veri iki disk üzerinde aynalanır.
Disklerden birinin arızalanması durumunda sistem diğer disk üzerinden çalışmaya devam edebilir.
Ancak kullanılabilir kapasite toplam fiziksel kapasitenin yaklaşık yarısı olur.
Daha fazla diskin bulunduğu NAS sistemlerinde RAID 5 veya RAID 6 gibi yapılar değerlendirilebilir.
RAID 6, uygun disk sayısında iki disk arızasına karşı tolerans sağlayabilir.
Ancak kullanılabilir kapasite ve performans açısından farklılıklar bulunduğundan RAID seviyesi yalnızca “en güvenli olan hangisi?” şeklinde seçilmemelidir.
Veri miktarı, disk kapasitesi ve yeniden oluşturma süreleri de dikkate alınmalıdır.
Yüksek performans gerektiren bazı sistemlerde RAID 10 değerlendirilebilir.
RAID 10 aynalama ve striping yaklaşımını birleştirir ancak kullanılabilir kapasite açısından maliyeti daha yüksektir.
Yoğun dosya, veritabanı veya sanallaştırma storage senaryolarında kullanım amacı değerlendirilerek tercih edilebilir.
NAS projelerinde özellikle vurguladığımız konulardan biri budur:
RAID, yedekleme değildir.
RAID disk arızalarına karşı belirli bir süreklilik sağlayabilir.
Ancak;
gibi durumlarda RAID tek başına veriyi koruyamaz.
Bu nedenle NAS üzerinde bulunan kritik verilerin ayrıca yedeklenmesi gerekir.
Snapshot, NAS üzerindeki verinin belirli zamanlardaki durumlarının tutulmasına yardımcı olan bir teknolojidir.
Destekleyen sistemlerde örneğin;
snapshot politikaları oluşturulabilir.
Bir kullanıcı önemli bir dosyayı yanlışlıkla değiştirirse veya silerse uygun snapshot mevcutsa önceki sürüme dönüş mümkün olabilir.
Snapshot özellikle dosya sunucusu olarak kullanılan NAS sistemlerinde faydalıdır.
Snapshot önemli bir veri koruma katmanıdır ancak tek başına gerçek bir yedekleme stratejisi olarak görülmemelidir.
Snapshotlar çoğunlukla aynı storage altyapısına bağlıdır.
NAS cihazının tamamının kaybedildiği bir senaryoda snapshotlara da erişilemeyebilir.
Bu nedenle ideal yapı;
RAID + Snapshot + Harici Yedekleme
şeklinde düşünülebilir.
NAS üzerinde bulunan kritik veriler farklı bir sisteme yedeklenebilir.
İhtiyaca göre;
kullanılabilir.
İşletmenin verisinin önemine göre birden fazla yedekleme katmanı oluşturulabilir.
Kritik işletme verilerinde yaygın kullanılan yaklaşımlardan biri 3-2-1 yedekleme prensibidir.
Temel fikir;
3 veri kopyası
2 farklı depolama türü
1 kopya farklı lokasyonda
bulundurmaktır.
Her işletmenin birebir aynı yapıyı kullanması gerekmese de ana verinin ve bütün yedeklerin aynı cihazda tutulmaması önemli bir prensiptir.
Windows veya Linux sunucuların yedekleri NAS üzerinde saklanabilir.
Örneğin;
Windows Server → Backup → NAS
veya
Linux Server → Backup → NAS
şeklinde bir yapı oluşturulabilir.
Ancak NAS’ın kapasitesi yedekleme geçmişini saklayabilecek şekilde planlanmalıdır.
Hyper-V, Proxmox veya farklı sanallaştırma platformlarında çalışan sanal makinelerin yedekleri uygun NAS altyapısında tutulabilir.
Örneğin;
Proxmox / Hyper-V
↓
Backup Network
↓
NAS
şeklinde ayrı bir yedekleme akışı oluşturulabilir.
Çok büyük VM’lerin bulunduğu sistemlerde NAS’ın disk ve network performansı özellikle önemlidir.
İşletmedeki kritik kullanıcı bilgisayarlarının belirli verileri NAS sistemine otomatik olarak yedeklenebilir.
Örneğin muhasebe, yönetim veya proje bilgisayarlarının önemli klasörleri merkezi yedekleme planına dahil edilebilir.
Ancak kullanıcıların kişisel dosya düzenine güvenmek yerine hangi kurumsal verilerin yedekleneceği önceden belirlenmelidir.
Kritik yapılarda ana NAS’ın verileri ikinci bir NAS’a kopyalanabilir.
Örneğin;
Ana NAS → Yedek NAS
şeklinde bir yapı oluşturulabilir.
İki cihaz aynı binadaysa donanım arızasına karşı koruma artarken yangın veya fiziksel felaket gibi lokasyon bazlı risklere karşı yeterli olmayabilir.
Bu nedenle ikinci NAS farklı bir lokasyonda da konumlandırılabilir.
Merkez ve şubesi bulunan işletmelerde NAS sistemleri internet veya VPN üzerinden birbirlerine yedekleme yapabilir.
Örneğin;
Bursa Merkez NAS
↓
Şube / Farklı Lokasyon NAS
şeklinde off-site yedekleme oluşturulabilir.
Veri miktarı yüksekse ilk yedekleme süresi ve internet upload kapasitesi mutlaka değerlendirilmelidir.
NAS cihazlarında desteklenen servisler üzerinden belirli veriler bulut depolama sistemlerine yedeklenebilir.
Bu yapı özellikle fiziksel lokasyondan bağımsız bir veri kopyası oluşturmak için kullanılabilir.
Ancak bulut maliyetleri;
gibi kriterlere göre değerlendirilmelidir.
Kurumsal NAS cihazları Active Directory domain yapısına entegre edilebilir.
Bu sayede NAS üzerinde her kullanıcı için yeniden ayrı hesap oluşturmak yerine domain kullanıcıları ve grupları kullanılabilir.
Örneğin;
AD-Muhasebe → NAS/Muhasebe
AD-Satış → NAS/Satış
AD-Yönetim → Yetkili klasörler
şeklinde merkezi yetkilendirme yapılabilir.
NAS üzerindeki her klasörün tüm kullanıcılara açık olması doğru değildir.
Departman ve görev bazında erişimler oluşturulabilir.
Kullanıcıların ihtiyaca göre;
yetkileri sınırlandırılabilir.
Özellikle muhasebe, insan kaynakları ve yönetim verileri için erişimlerin kontrollü tutulması önemlidir.
NAS üzerindeki paylaşımlar Windows bilgisayarlarda network sürücüsü olarak kullanılabilir.
Örneğin;
P: Projeler
M: Muhasebe
O: Ortak
şeklinde sürücüler oluşturulabilir.
Active Directory bulunan sistemlerde bu sürücüler Group Policy üzerinden kullanıcılara otomatik olarak dağıtılabilir.
Kurumsal networklerde NAS ayrı bir server veya storage VLAN içerisinde konumlandırılabilir.
Örneğin:
Kullanıcı VLAN → Firewall → Storage VLAN → NAS
şeklinde bir mimari oluşturulabilir.
Hangi kullanıcı ve sunucuların NAS’a erişebileceği firewall politikalarıyla kontrol edilebilir.
Yoğun sunucu yedeklemesi yapılan yapılarda backup trafiği kullanıcı networkünü etkileyebilir.
Uygun altyapılarda sunucu ve NAS arasında ayrı network veya VLAN oluşturulabilir.
Bu sayede yüksek hacimli yedekleme trafiğinin kullanıcı networkünden ayrılması sağlanabilir.
Standart ofis dosya paylaşımı ve küçük yedekleme sistemlerinde Gigabit Ethernet birçok kullanım için yeterli olabilir.
Ancak çok sayıda kullanıcı aynı anda büyük dosyalar kullanıyorsa veya sanal makineler NAS’a yedekleniyorsa Gigabit bağlantı darboğaz oluşturabilir.
Bu durumda daha yüksek hızlı network seçenekleri değerlendirilebilir.
Yeni nesil NAS sistemlerinde Gigabit üzeri network bağlantıları bulunabilir.
İhtiyaca göre;
network altyapısı oluşturulabilir.
Ancak yalnızca NAS’ın 10G portunun bulunması yeterli değildir.
Switch, sunucu, istemci network kartları ve kablolama altyapısının da gerekli hızı desteklemesi gerekir.
Büyük dosyalarla çalışan mühendislik, mimarlık, medya ve üretim firmalarında 10G NAS önemli performans avantajı sağlayabilir.
Örneğin;
NAS 10G → Managed Switch 10G → Workstation 10G
şeklinde uçtan uca yüksek hızlı network kurulabilir.
Fiber veya uygun bakır altyapı kullanım mesafesi ve mevcut kablolamaya göre belirlenebilir.
NAS sisteminin farklı bina veya sistem odasındaki kullanıcılarla yüksek hızda iletişim kurması gerektiğinde fiber backbone kullanılabilir.
Örneğin;
Ana Sistem Odası / NAS
↓
10G Fiber
↓
Üretim / Ofis Switch
şeklinde altyapılar oluşturulabilir.
Bu yapı özellikle fabrika ve geniş tesislerde değerlendirilebilir.
NAS üzerindeki verilere şirket dışından erişim gerekebilir.
Uzaktan erişim güvenlik açısından dikkatli planlanmalıdır.
NAS yönetim arayüzü ve dosya servislerini kontrolsüz şekilde doğrudan internete açmak yerine uygun VPN veya üreticinin güvenli erişim seçenekleri değerlendirilebilir.
Kritik işletme sistemlerinde VPN üzerinden erişim tercih edilebilir.
Uzaktaki kullanıcı önce şirket VPN sistemine bağlanabilir.
Ardından;
Kullanıcı → VPN → Firewall → NAS
şeklinde kontrollü erişim sağlanabilir.
Kullanıcının NAS’ın tamamına değil yalnızca yetkili olduğu klasörlere erişmesi sağlanabilir.
NAS cihazları da fidye yazılım saldırılarından etkilenebilir.
Özellikle kullanıcı bilgisayarının NAS üzerindeki klasörlere yazma yetkisi varsa zararlı yazılım erişebildiği dosyaları etkileyebilir.
Riskin azaltılması için;
gibi önlemler birlikte değerlendirilmelidir.
NAS kurulumu sonrasında temel güvenlik ayarlarının yapılması önemlidir.
İşletmenin sistemine göre;
gibi seçenekler kullanılabilir.
Desteklenen güvenlik özellikleri kullanılan NAS modeline göre değişir.
NAS cihazlarının ani elektrik kesintilerinden korunması için uygun UPS kullanımı değerlendirilebilir.
Destekleyen NAS ve UPS sistemlerinde elektrik kesintisinin uzaması durumunda NAS’ın kontrollü şekilde kapanması sağlanabilir.
Bu yapı dosya sistemi ve disk bütünlüğünün korunmasına yardımcı olabilir.
RAID kullanılan NAS sistemlerinde bir disk arızalandığında cihaz uyarı verebilir.
Arızalı disk uygun özellikte yeni diskle değiştirilerek RAID yapısı yeniden oluşturulabilir.
Rebuild sürecinde kalan diskler üzerinde yoğun yük oluşabileceğinden kritik verilerin güncel yedeğinin bulunması önemlidir.
Disk değişimi yapılırken yanlış diskin çıkarılması ciddi veri kaybına neden olabileceği için disk durumu doğrulanmalıdır.
NAS kapasitesinin tamamen dolması performans ve servis sorunlarına neden olabilir.
Öncelikle alanı hangi verilerin kullandığı belirlenmelidir.
Disk alanını;
tüketiyor olabilir.
Gereksiz veriler doğrulanmadan silinmemelidir.
Gerekirse daha büyük diskler veya ek NAS kapasitesi planlanabilir.
Mevcut NAS kapasitesi veya performansı yetersiz hale geldiyse yeni sisteme geçilebilir.
Migration öncesinde;
incelenmelidir.
Yeni NAS devreye alınmadan önce veri bütünlüğü ve kullanıcı erişimleri test edilmelidir.
NAS’ın yavaş çalışmasının nedeni her zaman diskler olmayabilir.
Sorun;
gibi farklı noktalardan kaynaklanabilir.
Bu nedenle NAS ve network altyapısını birlikte değerlendiriyoruz.
Kurumsal NAS sistemlerinde cihaz durumunun düzenli takip edilmesi önemlidir.
Uygun sistemlerde;
gibi durumlarda bildirimler oluşturulabilir.
Bir NAS’ın aylarca kontrol edilmeden çalışması yerine sorunların mümkün olduğunca erken fark edilmesini sağlayan izleme mekanizmaları oluşturulmalıdır.
İşletmenin ihtiyacına uygun olduğu projelerde Synology NAS sistemleri kullanılabilir.
Dosya paylaşımı, Active Directory entegrasyonu, snapshot, yedekleme ve farklı depolama servisleri cihazın desteklediği özelliklere göre yapılandırılabilir.
Model seçimini yalnızca disk yuvası sayısına göre değil işlemci, RAM, network ve gelecekteki kapasite ihtiyacına göre yapmak önemlidir.
QNAP NAS sistemleri de kurumsal dosya paylaşımı, yedekleme ve storage ihtiyaçlarında değerlendirilebilir.
İşletmenin kullanım senaryosuna göre kullanıcı, RAID, network, snapshot ve backup yapılandırmaları gerçekleştirilebilir.
Markadan önce kullanım amacı ve ihtiyaç duyulan kapasiteyi belirlemeyi tercih ediyoruz.
Her iki çözümün de farklı avantajları vardır.
NAS;
açısından avantaj sağlayabilir.
Bulut depolama ise;
gibi avantajlar sağlayabilir.
Bazı işletmeler için en uygun çözüm NAS + Bulut şeklinde hibrit bir altyapıdır.
Fabrikalarda NAS;
için kullanılabilir.
Üretim ve ofis networkleri ayrılmışsa NAS erişimleri VLAN ve firewall politikalarıyla kontrol edilebilir.
CAD, teknik çizim, render ve proje dosyaları yüksek depolama ve network kapasitesi gerektirebilir.
Bu işletmelerde;
NAS + SSD/NVMe + 10G Network
gibi daha yüksek performanslı çözümler değerlendirilebilir.
Kullanıcı sayısı ve kullanılan dosyaların büyüklüğüne göre doğru storage ve network altyapısı planlanmalıdır.
Genel olarak NAS projesini şu şekilde planlıyoruz:
NAS ve kurumsal depolama çözümlerimiz özellikle;
için planlanabilir.
Bursa Bilgisayar olarak NAS kurulumunu yalnızca cihazın içerisine disk takıp networke bağlamak şeklinde değerlendirmiyoruz.
NAS + RAID + Snapshot + Active Directory + Network + VLAN + VPN + Backup + 10G Network + UPS altyapısını birlikte ele alıyoruz.
Bu sayede işletmenin verilerini merkezi olarak kullanabileceği, erişimleri kontrol edebileceği ve kritik verileri farklı yedekleme katmanlarıyla koruyabileceği daha sürdürülebilir bir depolama altyapısı oluşturmayı hedefliyoruz.
İşletmenizde dosyalar farklı bilgisayarlarda dağınık şekilde tutuluyor, sunucu yedeklerinizi merkezi bir sisteme almak istiyor veya mevcut NAS cihazınız kapasite ve performans açısından yetersiz kalıyorsa altyapınızı birlikte değerlendirebiliriz.
Bursa Bilgisayar olarak Bursa NAS kurulumu, NAS sistemleri, kurumsal veri depolama, Synology NAS kurulumu, QNAP NAS kurulumu, NAS yedekleme, RAID yapılandırması ve merkezi dosya depolama ihtiyaçlarınız için işletmenize uygun sistemi planlıyor, kuruyor ve yapılandırıyoruz.
