Sağlık kuruluşlarında IT altyapısının güvenilir ve sürekli çalışması kritik öneme sahiptir. Hasta kayıtları, randevu sistemleri, görüntüleme cihazları, laboratuvar uygulamaları, e-posta, yazıcılar, sunucular ve yedekleme sistemlerinin birbiriyle uyumlu çalışması gerekir.
Bu sistemlerden birinde yaşanan kesinti yalnızca ofis işlerini değil, doğrudan hasta kabul ve operasyon süreçlerini de etkileyebilir.
Bursa Bilgisayar olarak Bursa sağlık kuruluşları IT çözümleri kapsamında klinik, poliklinik, tıp merkezi, diş kliniği ve diğer sağlık işletmelerinin network, sunucu, güvenlik, yedekleme, cloud ve kullanıcı destek ihtiyaçlarını bütünleşik şekilde planlıyoruz.
İhtiyaca göre;
hizmetleri sunuyoruz.
Bir klinik veya tıp merkezinde aynı network üzerinde;
çalışabilir.
Bu cihazların tamamını kontrolsüz şekilde aynı ağda tutmak yerine görevlerine göre ayırmak daha güvenli ve yönetilebilir bir yapı sağlar.
İhtiyaca göre örneğin;
VLAN 10 → Yönetim
VLAN 20 → Doktorlar
VLAN 30 → Hasta Kabul
VLAN 40 → Medikal Cihazlar
VLAN 50 → Kameralar
VLAN 60 → Misafir Wi-Fi
şeklinde ağ segmentasyonu oluşturulabilir.
Bu sayede kritik sistemlerin misafir veya standart kullanıcı ağlarından ayrılması sağlanabilir.
Hasta ve ziyaretçiler için ayrı bir misafir Wi-Fi ağı oluşturulabilir.
Bu ağ yalnızca internete çıkabilir.
Misafir kullanıcıların;
erişimi engellenebilir.
Personel için ayrı bir kurumsal Wi-Fi ağı oluşturulabilir.
Doktor ve çalışan cihazlarının gerektiğinde dosya, yazıcı ve uygulama sistemlerine erişmesi sağlanabilir.
Wi-Fi kapsaması klinik alanlarının yapısına göre planlanmalıdır.
Sağlık kuruluşlarında firewall internet ve network güvenliğinin temel katmanlarından biridir.
Firewall üzerinden;
kontrol edilebilir.
Hasta ve işletme verilerine erişen bilgisayarların merkezi endpoint güvenliğiyle korunması önemlidir.
İhtiyaca göre EDR özellikleri bulunan çözümler değerlendirilebilir.
Cihazların güncel olup olmadığı ve güvenlik olayları merkezi olarak takip edilebilir.
Hasta kabul noktalarında kullanılan bilgisayarlar yoğun ve kritik kullanıma sahiptir.
Bu cihazlarda;
doğru yapılandırılmalıdır.
Doktorların kullandığı cihazlarda hasta kayıtlarına ve diğer klinik uygulamalara erişim kontrollü olmalıdır.
Her kullanıcı için ayrı hesap ve yetki tanımlanması ortak kullanıcı adı kullanımından daha güvenli bir yaklaşımdır.
Kullanıcı ve bilgisayar sayısı arttıkça merkezi kimlik yönetimi için Active Directory kullanılabilir.
Örneğin;
farklı kullanıcı grupları halinde yönetilebilir.
Windows bilgisayarlara merkezi güvenlik ve kullanıcı politikaları uygulanabilir.
Örneğin;
merkezi olarak kontrol edilebilir.
Kurum içindeki ortak dosyalar merkezi file server üzerinde tutulabilir.
Örneğin;
Muhasebe
Yönetim
İnsan Kaynakları
Ortak Belgeler
gibi klasörler oluşturulabilir.
Kullanıcılar yalnızca yetkili oldukları klasörlere erişebilir.
NAS cihazları;
için kullanılabilir.
Ancak NAS’ın kendisinin de ayrıca yedeklenmesi gerekir.
Kullanılan klinik, hasta kayıt veya medikal otomasyon yazılımlarının sunucu ve network gereksinimleri doğru planlanmalıdır.
Sistem lokal sunucuda, cloud üzerinde veya hibrit yapıda çalışabilir.
Seçilecek altyapı yazılım üreticisinin teknik gereksinimlerine göre belirlenmelidir.
Kurumun kullandığı HBYS veya özel klinik yazılımı varsa sunucu, veritabanı ve istemci bağlantıları birlikte değerlendirilmelidir.
Sistemin performansı yalnızca yazılıma değil;
altyapısına da bağlıdır.
Radyoloji veya görüntüleme sistemlerinde büyük dosyalar network üzerinden taşınabilir.
Bu nedenle;
kapasitesi kullanım hacmine göre planlanmalıdır.
Medikal cihaz entegrasyonlarında cihaz üreticisinin ve yazılım sağlayıcısının teknik gereksinimleri dikkate alınmalıdır.
Laboratuvar cihazları veya analiz yazılımları network üzerinden merkezi sisteme veri aktarabilir.
Bu cihazların kritik kurumsal networkten uygun şekilde ayrılması ve yalnızca gerekli sistemlerle haberleşmesi sağlanabilir.
Sağlık kuruluşlarında;
yoğun şekilde kullanılabilir.
Cihazların network üzerinde merkezi olarak yapılandırılması kullanıcı işlerini kolaylaştırır.
Hasta, numune veya belge süreçlerinde barkod sistemleri kullanılabilir.
Barkod yazıcı ve okuyucular ilgili sağlık uygulamasıyla uyumlu şekilde yapılandırılabilir.
Yetkili personelin veya yazılım destek firmasının sisteme uzaktan erişmesi gerekiyorsa VPN kullanılabilir.
Örneğin;
Yetkili Kullanıcı
↓
VPN
↓
Firewall
↓
Klinik Sunucusu
şeklinde erişim sağlanabilir.
Doğrudan RDP veya sunucu servislerini internete açmak yerine kontrollü VPN erişimi tercih edilebilir.
Medikal yazılım, cihaz veya muhasebe desteği veren dış firmaların sürekli ve sınırsız erişime sahip olması güvenlik riski oluşturabilir.
İhtiyaca göre;
uygulanabilir.
Sağlık kuruluşlarında hasta ve işletme verilerinin kaybı ciddi sonuçlar doğurabilir.
Yedekleme altyapısı;
Ana Sistem
↓
Lokal Backup
↓
NAS / Backup Server
↓
Cloud veya Off-Site Backup
şeklinde çok katmanlı planlanabilir.
Kritik veriler için;
3 veri kopyası
2 farklı depolama ortamı
1 farklı lokasyonda kopya
yaklaşımı değerlendirilebilir.
Bu yapı donanım arızası, kullanıcı hatası veya siber saldırı gibi risklere karşı ek koruma sağlar.
Ana lokasyondaki yedeklerin dışında farklı fiziksel lokasyonda cloud backup tutulabilir.
Bu özellikle;
gibi senaryolarda önemlidir.
Hasta veya klinik otomasyonları veritabanı kullanıyorsa database backup ayrıca planlanmalıdır.
SQL Server, PostgreSQL veya MySQL gibi sistemlerde uygulamayla uyumlu yedekleme yöntemi kullanılmalıdır.
Yedek alınması tek başına yeterli değildir.
Belirli dönemlerde;
testleri yapılabilir.
Bu sayede gerçek bir arıza durumunda yedeklerin çalışıp çalışmadığı önceden doğrulanabilir.
Sunucu tamamen arızalandığında hangi sistemin ne kadar sürede tekrar çalışır hale geleceği planlanmalıdır.
Özellikle;
gibi kritik servislerin geri dönüş sırası belirlenebilir.
Kritik sistemlerde ne kadar veri kaybının kabul edilebilir olduğu ve ne kadar süre sistemsiz çalışılabileceği belirlenmelidir.
Bu iki kriter backup ve felaket kurtarma altyapısının kapsamını belirler.
Sağlık kuruluşları için Microsoft 365;
gibi servisler için kullanılabilir.
Lisans seçimi çalışan sayısı ve güvenlik ihtiyacına göre yapılabilir.
Örneğin;
gibi profesyonel e-posta adresleri oluşturulabilir.
Kullanıcı ve ortak posta kutuları merkezi olarak yönetilebilir.
Sağlık kuruluşları phishing ve sahte ödeme e-postalarının hedefi olabilir.
Bu nedenle;
birlikte değerlendirilmelidir.
Microsoft 365, VPN ve diğer destekleyen sistemlerde çok faktörlü kimlik doğrulama kullanılabilir.
Özellikle yönetici ve uzaktan erişim hesaplarında MFA önemli bir güvenlik katmanı sağlar.
Web sitesi, kurumsal e-posta ve cloud sistemlerinin doğru çalışması için domain ve DNS kayıtları yönetilebilir.
Özellikle;
e-posta tarafında doğru yapılandırılmalıdır.
Bazı sağlık uygulamaları bulut sunucuda çalıştırılabilir.
Cloud kullanımında;
dikkate alınmalıdır.
Hasta veya görüntüleme sistemlerinde yüksek lokal performans gerekiyorsa fiziksel veya sanal sunucu tercih edilebilir.
Sunucu altyapısı;
ile birlikte planlanmalıdır.
Bazı sistemler lokal, bazıları cloud üzerinde çalışabilir.
Örneğin;
Lokal → Medikal Uygulama + PACS
Cloud → Microsoft 365 + Backup
şeklinde hibrit yapı oluşturulabilir.
Birden fazla sunucu servisi bulunan yapılarda Hyper-V veya Proxmox gibi sanallaştırma platformları değerlendirilebilir.
Örneğin;
VM 1 → Active Directory
VM 2 → Klinik Uygulaması
VM 3 → File Server
şeklinde servisler ayrılabilir.
Sunucu erişimleri kullanıcı bilgisayarlarından ayrılabilir.
Örneğin;
User VLAN
↓
Firewall
↓
Server VLAN
şeklinde kontrollü erişim oluşturulabilir.
Sunucu yönetim arayüzlerine yalnızca yetkili IT kullanıcılarının erişmesi sağlanabilir.
Kritik cihazların durumları izlenebilir.
Örneğin;
sistemlerinde sorun oluştuğunda teknik ekip erken uyarı alabilir.
Yedekleme işlemlerinin otomatik çalışması hataların gözden kaçmasına neden olabilir.
Son başarılı backup, hata ve storage kapasitesi takip edilebilir.
Sunucu, NAS, firewall ve switch gibi kritik cihazların ani elektrik kesintilerinden korunması için UPS kullanılabilir.
Uygun sistemlerde kontrollü shutdown senaryosu oluşturulabilir.
Cloud tabanlı hasta kayıt veya otomasyon sistemi kullanılıyorsa internet kesintisi operasyonu doğrudan etkileyebilir.
İhtiyaca göre;
Ana Fiber
Yedek Fiber / 4.5G / 5G
↓
Firewall
şeklinde failover altyapısı kurulabilir.
Siber güvenlik yalnızca antivirüs kurmak değildir.
Katmanlı yapı;
Firewall
VLAN
Endpoint Security
MFA
Güncelleme
Backup
Kullanıcı Yetkilendirme
şeklinde oluşturulabilir.
Fidye yazılımı özellikle ortak dosyalar ve kritik sunucular için ciddi risk oluşturur.
Koruma için;
birlikte kullanılmalıdır.
Her kullanıcının tüm hasta, finans veya yönetim verilerine erişmesi gerekli değildir.
Kullanıcılara yalnızca görevleri için ihtiyaç duyduğu erişim verilmelidir.
Bu hem bilgi güvenliği hem de kullanıcı hatalarının etkisini azaltmak açısından önemlidir.
Tüm çalışanların aynı kullanıcı adıyla sisteme girmesi işlem takibini zorlaştırır.
Mümkün olduğunda kullanıcı bazlı hesaplar kullanılmalıdır.
Bu sayede kimlerin hangi sistemlere eriştiği daha kolay yönetilebilir.
Yeni çalışan için standart IT onboarding süreci oluşturulabilir.
Örneğin;
Windows hesabı
↓
E-posta
↓
Hasta otomasyonu
↓
Dosya yetkileri
↓
Yazıcı
↓
VPN gerekiyorsa erişim
şeklinde ilerlenebilir.
Çalışan kurumdan ayrıldığında;
kontrol edilerek erişimler kapatılmalıdır.
Kritik uygulamaların desteklediği ölçüde kullanıcı işlemlerinin loglanması önemlidir.
Örneğin;
gibi bilgiler olay incelemelerinde faydalı olabilir.
Sağlık verileri yüksek hassasiyete sahip kişisel verilerdir. IT altyapısında erişim kontrolü, güvenlik, loglama, yedekleme ve yetkilendirme gibi teknik önlemler bu nedenle özellikle önemlidir.
Ancak teknik altyapının kurulması tek başına KVKK uyumluluğu sağlamaz. Veri işleme süreçleri, saklama süreleri, sözleşmeler ve diğer hukuki yükümlülüklerin kurumun hukuk ve KVKK danışmanlığıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Networke bağlanan medikal cihazlarda yazılım ve işletim sistemi güncellemeleri her zaman standart bilgisayarlar gibi yapılamayabilir.
Bu nedenle cihazları ayrı network segmentine almak ve yalnızca gerekli sunucularla haberleşmelerine izin vermek değerlendirilebilir.
Üretici tarafından desteklenmeyen değişiklikler yapılmamalıdır.
Bazı medikal cihazların yanında eski Windows sürümleri bulunan bilgisayarlar kullanılabilir.
Cihaz üreticisi yazılım uyumluluğu nedeniyle yükseltmeye izin vermiyorsa bu sistemlerin;
ile izole edilmesi değerlendirilebilir.
IP kamera ve NVR sistemleri ayrı VLAN içerisinde tutulabilir.
Kamera networkünün hasta otomasyonu veya yönetim bilgisayarlarıyla gereksiz iletişim kurması engellenebilir.
Klinik içerisinde IP telefon sistemi kullanılıyorsa VoIP için ayrı VLAN oluşturulabilir.
Bu yapı network trafiğinin daha kontrollü yönetilmesini sağlayabilir.
Online veya lokal randevu sistemi kullanılan kliniklerde uygulamanın sunucu ve internet gereksinimleri değerlendirilmelidir.
Web sitesi üzerinden gelen randevular teknik imkan varsa merkezi sisteme aktarılabilir.
Online iletişim veya randevu formları uygun altyapıda CRM veya müşteri takip sistemine aktarılabilir.
Örneğin;
Web Sitesi Formu
↓
CRM Kaydı
↓
Yetkili Kullanıcıya Görev
şeklinde süreç oluşturulabilir.
Hasta ve sağlık verilerinin hangi sistemlere aktarıldığı konusunda veri gizliliği ve hukuki yükümlülükler dikkate alınmalıdır.
İdari süreçlerde otomasyon kullanılabilir.
Örneğin;
Yeni Teknik Arıza Talebi
↓
IT Ekibine Görev
↓
Müdahale
↓
Kapatma
veya;
Yeni Personel
↓
Hesap Açma Görevleri
şeklinde workflowlar oluşturulabilir.
Bilgisayar ve IT cihazları kayıt altına alınabilir.
Örneğin;
gibi bilgiler takip edilebilir.
Kritik sistemlerin yalnızca arıza olduğunda kontrol edilmesi yeterli olmayabilir.
Periyodik bakım sırasında;
kontrol edilebilir.
Fiziksel müdahale gereken bilgisayar, network, switch, access point ve sunucu sorunlarında Bursa’daki sağlık kuruluşlarına yerinde destek sağlayabiliriz.
Uygun sorunlarda güvenli uzaktan bağlantı ile;
çözülebilir.
Sürekli IT desteğine ihtiyaç duyan klinik ve sağlık kuruluşları için bakım modeli oluşturulabilir.
Örneğin;
Uzaktan Destek + Yerinde Destek + Periyodik Bakım + Backup Kontrolü + Sunucu Kontrolü
birlikte planlanabilir.
Yeni açılacak klinik veya sağlık merkezinin IT altyapısı tadilat aşamasında planlanabilir.
Önceden;
planlanması sonradan yapılacak ek çalışmaların önüne geçebilir.
Sağlık kuruluşu yeni bir lokasyona taşındığında IT sistemlerinin geçişi planlanabilir.
Örneğin;
Bu şekilde operasyon kesintisini azaltmak hedeflenebilir.
3-10 kullanıcı bulunan küçük kliniklerde gereğinden karmaşık altyapılara ihtiyaç olmayabilir.
Örneğin;
Firewall + Kurumsal Wi-Fi + NAS + Microsoft 365 + Endpoint Security + Cloud Backup
yeterli olabilir.
Hasta otomasyonunun teknik ihtiyacına göre lokal veya cloud altyapısı eklenebilir.
Daha fazla kullanıcı ve cihaz bulunan yapılarda;
VLAN + Active Directory + Sunucu + Merkezi Endpoint + Firewall + Backup + Monitoring + Disaster Recovery
gibi daha kapsamlı çözümler gerekebilir.
Diş kliniklerinde görüntüleme sistemleri ve yüksek boyutlu hasta dosyaları bulunabilir.
Bu nedenle network ve storage performansı önemlidir.
Röntgen ve görüntüleme sistemlerinin kullandığı yazılımlar üretici gereksinimlerine uygun şekilde yapılandırılmalıdır.
Birden fazla doktor ve branş bulunan polikliniklerde merkezi kullanıcı, network ve dosya yönetimi avantaj sağlayabilir.
Doktor, hasta kabul ve yönetim kullanıcıları ayrı yetki gruplarında tutulabilir.
Mevcut kurumda;
incelenebilir.
Ardından kritik riskler ve geliştirme alanları önceliklendirilerek IT yol haritası hazırlanabilir.
Genel olarak;
IT çözümlerimiz;
için planlanabilir.
Sağlık kuruluşlarında bir IT problemi yalnızca bilgisayar sorunu olarak değerlendirilmemelidir.
Network + Sunucu + Hasta Otomasyonu + Medikal Sistemler + Siber Güvenlik + Backup + Cloud + Kurumsal E-posta + Teknik Destek
birbirine bağlıdır.
Bursa Bilgisayar olarak sağlık kuruluşlarının bilişim altyapısını bu bütünlük içerisinde değerlendiriyor; hasta ve kurum verilerinin güvenliğini, kullanıcı erişimlerini ve kritik sistemlerin sürekliliğini dikkate alan ölçeklenebilir IT çözümleri oluşturuyoruz.
Kliniğinizde network ve bilgisayar sorunları sürekli tekrarlanıyor, hasta otomasyonu veya sunucunuzun yedeklenmesinden emin değilseniz ya da yeni bir sağlık merkezinin bilişim altyapısını sıfırdan kurmayı planlıyorsanız mevcut yapınızı birlikte değerlendirebiliriz.
Bursa Bilgisayar olarak Bursa sağlık kuruluşları IT çözümleri, klinik IT desteği, sağlık merkezi network kurulumu, klinik sunucu kurulumu, hasta otomasyonu altyapısı, veri yedekleme, siber güvenlik, Microsoft 365 ve kurumsal teknik destek ihtiyaçlarınız için güvenli ve sürdürülebilir bilişim altyapıları oluşturuyoruz.